Emir Kipi Nedir?
Emir kipi,
birine bir şey yapmasını doğrudan söyleme şeklidir. Türkçede genellikle
"-in / -ın / -ınız / -iniz" ekleriyle karşılanır:
- Gel!
- Oturun!
- Lütfen kapıyı kapatın!
Almancada
emir kipinin farklı kullanımları vardır: tekil, çoğul ve resmi. Hadi tek tek inceleyelim.
Samimi Emir Kipi – Tekil (du)
Bir
arkadaşınıza, aile üyenize veya tanıdığınız bir kişiye emir verirken ya da
zorunluluk belirtirken “du” formu kullanılır.
Düzenli
fiillerde kök fiil kullanılır ve "-st" eki kaldırılır. Düzensiz
fiillerde kök değişebilir.
Örnekler:
- Komm hier! (Buraya gel!)
- Lies das Buch! (Kitabı oku!)
- Trink Wasser! (Su iç!)
- Mach die Tür zu! (Kapıyı kapat!)
- Sei ruhig! (Sakin ol!)
Bazı
düzensiz fiiller:
- sein - sei
- haben - hab
Samimi Emir Kipi – Çoğul (ihr)
Birden fazla
kişiye hitap ederken ihr formu kullanılır. Bu durumda fiil, normal
çekimli haliyle kullanılır, ancak özneden (ihr) sonra gelir.
Örnekler:
- (Ihr) Kommt hier! (Buraya gelin!)
- Lest das Buch! (Kitabı okuyun!)
- Trinkt Wasser! (Su için!)
- Macht die Tür zu! (Kapıyı kapatın!)
Burada
fiilin sonuna ekstra bir ek gelmez, sadece ihr öznesini düşürüp direkt
kullanabilirsiniz.
Resmi Emir Kipi – Sie
Resmi
durumlarda, özellikle tanımadığınız kişiler, öğretmenler veya iş ortamında “Sie”
formu kullanılır.
“Fiil kökü +
Sie” şeklinde
cümle kurulur ve cümlenin başında fiil gelir.
Örnekler:
- Kommen Sie hier! (Buraya geliniz!)
- Lesen Sie das Buch! (Kitabı okuyunuz!)
- Trinken Sie Wasser! (Su içiniz!)
- Machen Sie die Tür zu! (Kapıyı kapatınız!)
Resmi emir
kipi her zaman nazik ve kibar bir hitap şeklidir.
Olumsuz Emir Kipi
Emir kipi
sadece pozitif değildir. Birine bir şey yapmamasını söylemek için
“nicht” veya “kein” kullanılır.
Örnekler:
- Sei nicht laut! (Gürültü yapma!)
- Trink nicht so viel! (Çok fazla içme!)
- Macht das nicht! (Bunu yapmayın!)
- Kommen Sie bitte nicht zu spät!
(Lütfen geç gelmeyiniz!)
Örnek Kullanımlar
- Tekil samimi: Komm! (Gel!)
- Çoğul samimi: Kommt! (Gelin!)
- Resmi: Kommen Sie! (Geliniz!)
- Tekil olumsuz: Sei nicht! (Olma!)
- Çoğul olumsuz: Seid nicht! (Olmayın!)
- Resmi olumsuz: Seien Sie nicht! (Olmayınız!)
- Samimi ve resmi kullanımı
karıştırmayınız, özellikle iş yerinde veya resmi yazışmalarda “Sie”
kullanmak önemlidir.
- Olumsuz emirlerde mutlaka “nicht”
veya “kein” kullanın.
- Bazı fiillerin düzensiz
olduğunu unutmayın: sein - sei, haben - hab, werden - werde.
- Emir kipini günlük konuşmalarda
sık sık kullanarak pratik yapmak öğrenmeyi hızlandırır.
Bu yapı
sayesinde Almanca’da arkadaşlarınıza, aileye veya resmi bir kişiye nasıl
talimat vereceğinizi kolayca anlayabilirsiniz. Tekrar ederek ve örnekleri yüksek sesle söyleyerek çalışabilirsiniz.